Carpe diem

Carpe diem

maandag 26 december 2011

Babylonische spraakverwarring

Het blijft mijn stokpaardje; de taal.
Twee talen vloeiend spreken is een hele opgave maar beslist leuk als je je in het ene land bevindt en de andere taal spreekt. Staan we in de rij voor de kassa bij de Hema dan mopper ik luidruchtig op die förbannade gamla kärringen (de Nederlandse lezer mag raden wat ik hier schrijf) voor me die 17 onderbroeken moet afrekenen en haar portemonnee niet kan vinden. Sta ik daarentegen bij de Ica achter zo'n eeuwige trut die alle streepjescodes zoekt en daarmee een enorme rij creeërt dan vloek ik hartgrondig in het Nederlands.
Soms gaat dat niet helemaal goed als iemand anders in de rij dezelfde taal spreekt maar dat gebeurt gelukkig niet vaak.

Immigranten die net begonnen zijn aan het verwerven van de taal maken vrijwel geen fouten omdat ze doodeenvoudig nog geen vocabulaire hebben en dus de woorden ook nog niet foutief kunnen gebruiken. Maar zodra er een woordvoorraadje onstaat dat gebruikt gaat worden, komen ook de leukste fouten naar boven.
Zo vertelde Amir deze week dat hij gegrepen was door de gordijnen (gardiner) terwijl hij de gardister (militaire politie) bedoelde.
Zelf heb ik wel eens aan een werkgever laten weten dat ik deze week van me zou laten horen (höra) maar de puntje op de o vergat waardoor het woordje hora (hoer) werd geschreven. Zelfs met het verkeerde woord was het nog steeds een goedlopende zin alleen bedoelde ik plotseling iets heel anders. Ik ben inmiddels overgeplaatst naar Borlänge :-)
Een enorme blunder die buitenlanders in Zweden erg makkelijk maken is vertellen dat ze bultjes op bijvoorbeeld hun arm hebben (knölar) maar het enigszins verkeerd uitspreken en onbedoeld sex hebben op hun arm (knulla).
Geschreven lijkt het een redelijk groot verschil maar gesproken hoor je het nauwelijks.
Ook de volgorde van een zin is vaak bepalend voor de betekenis. Ik vroeg eens aan een werkeloze om even plaats te nemen  (slå dig ner) maar in plaats daarvan stelde ik voor om hem een hijs voor zijn treiter te geven  (slå ner dig).
Verder zijn er natuurlijk leuke Zweedse woorden die in het Nederlands een andere betekenis hebben zoals bil (auto), trött (uitgesproken als trut wat moe betekent), bord (tafel) en strax (zometeen). Andersom kan natuurlijk ook want Robin vertelde eens enthousiast dat hij een snoepzak had gekregen (snopp säck) waarbij het halve Zweedse gezelschap onder tafel lag van het lachen en de andere helft gegeneerd voor zich uit bleef staren. (snopp betekent mannelijk geslachtsdeel en säck kun je wel raden).

Als je om een snoer vraagt in het Zweeds dan krijg je een handvol snot en heb je het over een hav dan bedoelt een Zweed zee. Zeg je echter se dan denkt een Zweed dat je zien bedoelt en zeg je zien (syn) dan betekent het plotseling zicht waarbij zicht (sikt) dan weer zicht maar ook termijn betekent. En termijn is in het Zweeds termin waarbij we dan wel min of meer kunnen concluderen dat Zweeds en Nederlands bijna hetzelfde is.

Maar ik heb inmiddels begrepen dat Nederlands ook niet eenvoudig is.
Veel medelanders hebben erg veel moeite om de verschillen tussen klinkers te horen. Een i en een ie klinken voor veel immigranten hetzelfde. Laatst vertelde iemand op tv dat hij uit eten was met een collega en vroeg wat kabeljauw was. Hij kreeg als antwoord: Dat is vis. Maar hij  verstond vies en nam dus maar iets anders. Na een flinke storm lag er een boom op de weg en toen een kennis tegen hem zei; kijk daar ligt een boom dook hij achter de dichtsbijzijnde auto omdat hij bom verstond.

Kortom, in alle landen leidt taal toch vaak tot Babylonische spraakverwarring.


begrijpen.jpg

Geen opmerkingen:

Een reactie posten