Carpe diem

Carpe diem

maandag 28 oktober 2013

Grootbrengen of opvoeden


Lange tijd heb ik getwijfeld of ik erover zou schrijven. Over de jeugd van tegenwoordig. Want over de jeugd van tegenwoordig wordt al eeuwenlang geklaagd. En terecht,zeg ik nu ik met rasse schreden de 50 begin te naderen.

Want met lede ogen zie ik aan dat jeugd heden tendage niet opgevoed maar grootgebracht wordt.

Het begint helaas al op zeer jonge leeftijd, heb ik moeten constateren. Mijn eigen kroost werd de kinderwagen uitgebonjourd zodra ze schoenmaat 20 hadden en zelfstandig naar de schommel konden lopen. Want als je naar de schommel kunt lopen, dan kun je ook netjes aan het handje met papa en mama meelopen zodat die enorme sta-in-de-weg niet langer gebruikt hoefde te worden.

In Zweden zitten kinderen tot aan middelbare schoolleeftijd in de kinderwagen, mede omdat het openbaar vervoer gratis is als je een kinderwagenbestuurder bent. Dus Pelle rookt bij wijze van spreken op zijn dooie akkertje zijn eerste saffie in zijn wagen, slepend met zijn benen over de grond, terwijl mams met de grootst mogelijke moeite de kinderwagen voortduwt. Want Pelle moet en zal in die kinderwagen zitten anders moet mams betalen voor de bus. De eerste aanzet tot lui stuk vreten is ontkiemd.

Op 1 september komen de skipakken, de wanten, de mutsen en de sjaals uit de kast en worden kinderen ingepakt alsof de derde ijstijd in aantocht is terwijl het buiten nog altijd een heerlijke twintig graden  is. Het grut zet een keel op omdat de temperatuur in dat skipak binnen afzienbare tijd oploopt naar een graadje of zestig en vervolgens wordt het wurm gesust met een fles, een speen of snoep, net wat er voor handen is. En als er niets voor handen is dan wordt de hele trein bij elkaar gebruld maar mams heeft even geen tijd want die zit te sms-en met haar vriendin die ze tien minuten geleden nog heeft gesproken.

In Zweden trek je altijd je schoenen uit als je binnen bent, ongeacht of dat nu bij je thuis is, of je bij een vriendje bent of een bezoekje aan de tandarts brengt. Schoenen gaan uit bij binnenkomst om te voorkomen dat je buitenvuil naar binnen brengt. Daar is wat voor te zeggen (ik heb in mijn hele leven nog nooit zo weinig gedweild als in Zweden) maar waarom legt men vanaf een jaar of  tien – dat is de leeftijd waarop de benen lang genoeg zijn – altijd zijn of haar poten op de stoel in de trein. Uit nijd ga ik altijd precies daar zitten waar iemand net riant zijn onderdanen heeft geparkeerd en veeg eerst omstandig de stoel schoen waar die vuile stelten net gelegen hebben.

Er iets van zeggen is geen optie in dit land want zo achterbaks als de volwassen Zweed is en altijd achter je rug om kletst, zo grofgebekt is de jeugd.

En zo kun je ook maar beter je mond houden als de mandarijnenschillen voor je voeten worden gegooid, de muziek op de i-phone op standje 13 wordt gezet of  de stoelen in beslag worden genomen door schooltassen zodat er geen zitplaatsen meer zijn voor betalende passagiers.

Maar ook onze gekleurde Zwedelanders kunnen er wat van. De woningnood onder de immigranten met verblijfsvergunning is behoorlijk groot daar de meesten geen geld hebben voor een betaalbare flat, zeker niet in de regio Stockholm.
Het arbeidsbureau helpt waar mogelijk en deze week kreeg één van mijn somalische klantjes een driekamerflat aangeboden in de buurt van Linköping. Dat de man daar ongeveer de hoofdprijs uit de loterij mee had gewonnen drong niet helemaal tot hem door. Zijn dochter van 17 had namelijk helemaal geen zin om te verhuizen want al haar vriendinnen wonen hier. En dus bedankte hij vriendelijk voor het aanbod maar bleef toch liever in de jeugdherberg zitten die momenteel bekostigd wordt door de gemeente. Ik probeerde aan zijn beperkte verstand te peuteren dat er geen keuze was omdat hij de jeugdherberg moest verlaten aangezien er een flat beschikbaar was voor hem en zijn drie kinderen.
Maar hij besloot te zitten waar hij zat omdat zijn dochter niet mee wilde. Ik legde hem nogmaals uit dat een dochter van 17 niet bepaalt waar hij een flat zou kunnen krijgen en dat de wachtlijst in onze gemeente ruim 6 jaar bedraagt dus dat een flatje hier niet tot de mogelijkheden behoort. Maar hij bleef volharden dat zijn dochter hier naar school wilde en nergens anders en dat er dus niet verhuisd werd.
Morgen worden ze uit de jeugdherberg gezet en staat de man  met zijn drie kinderen op straat dankzij een dochter die blijkbaar de dienst uitmaakt thuis.

Maar ook dichter bij huis zien we wat peuterweerbarstigheid. Luca kan  bijvoorbeeld al in zijn handjes klappen, gedag zwaaien en wijzen naar iets als hij het wil hebben. Dat leert hij snel want je hoeft het hem maar twee of drie keer voor te doen. Op zich wel leuk natuurlijk maar inmiddels heeft hij zich tot een kleine tiran ontwikkeld als het gaat om slapen. Hij is een keer of drie zijn bed uitgehaald na een huilbui dus dat kunstje kent hij nu ook. Slapen doet meneer alleen als het hem uitkomt en niet als het zijn ouders uitkomt, zoals bijvoorbeeld middenin de nacht.

Quinta en Hjalmar zijn de wanhoop nabij maar gelukkig heb ik nog redelijk wat profijt van mijn opleiding HBO-jeugdwelzijnswerk. Dus heb ik ze het trucje goed gedrag belonen, slecht gedrag negeren en het hoofdstuk Rust, Reinheid, Regelmaat met ze doorgenomen en binnenkort is Luca weer het liefste jongetje van de straat. Hij hoeft alleen maar even zijn grenzen te leren kennen. Tot zover en niet verder...  Jammer dat opvoeden geen verplicht vak op school is.

Mijn dochter en schoonzoon gaan er wel komen, zij luisteren nog steeds braaf naar hun ouders. Nu de rest van die onopgevoede Zweedse kinderen nog.


 

zondag 13 oktober 2013

Gezondheidszorg

Toen ik zestien was, kwam ik op een kwade dag bij de huisarts met flinke buikpijn en koorts. "Kouwtje op de organen", zei de huisarts en stuurde me naar huis met een aspirientje. Tien dagen later werd ik met spoed 's avonds laat geopereerd met een blindedarm die op springen stond. Dus als iemand in ons gezin iets mankeerde, riepen we altijd in koor:'kouwtje op de organen. Mijn moeder haar 'kouwtje-op-de-organen' bleek een losgelaten ooglens te zijn waardoor ze op een haar na blind zou zijn geworden en mijn broer heeft zijn 'kouwtje-op-de-organen' niet overleefd. Ik ben dus redelijk sceptisch voor wat de Nederlandse gezondheidszorg betreft. Er overlijden in Nederland meer mensen aan medische missers dan aan verkeersongelukken dus denk daar maar aan als je de volgende keer op je fietsje naar de dokter rijdt.

Uiteraard probeert iedereen zich zo ver mogelijk te houden van alles wat met dokters en pleisters te maken heeft maar soms heb je geen keuze. In Zweden hoopte ik dat de gezondheidszorg wat beter geregeld zou zijn dan in het Lage Landse maar niets bleek minder waar.

Tot twee keer toe heeft mijn huisarts in Ludvika de diagnose schildklierziekte gemist waardoor ik me twee jaar lang beroerd heb gevoeld. In Haninge kon ik pas na twee weken terecht bij de huisarts en op aandringen van mijn collega´s ben ik naar de spoedeisende hulp gegaan waarna ik nog dezelfde dag ben opgenomen in het ziekenhuis.

Robin moest geopereerd worden aan zijn schouder toen deze voor de zesde keer uit de kom was geraakt. Maken ze bij de operatie de verkeerde kant van zijn schouder open. Kon ie een maand later terugkomen om het door een arts te laten doen die destijds wel geslaagd was voor al zijn tentamens.

Richard blijkt een veel te hoge PSA waarde te hebben wat zou kunnen duiden op prostaatkanker, een ziekte die één op de zes mannen boven de vijftig treft. Hij heeft in augustus zelf om de doorverwijzing moeten vragen, de onderzoeksresultaten uit Ludvika werden niet opgevraagd maar alle onderzoeken werden gewoon opnieuw gedaan en nu moet hij vijf weken wachten op de uitslag van de biopten. Tja, de dokter had niet eerder tijd.

Ik heb mijn hele leven al astma en gebruik daar medicijnen voor. Medicijnen zijn bijna op dus vraag ik om een nieuw recept. Dat krijg ik niet want ik moet eerst een spirometrie (longonderzoek) doen om vast te stellen dat ik astma heb. Dat is al jaren geleden vastgesteld maar blijkbaar is de arts die dat toen gedaan heeft, niet kundig genoeg. Of misschien ben ik inmiddels wel wonderbaarlijk genezen. Dus wacht ik nu op een oproep voor een spirometrie en tot die tijd doe ik het maar zonder medicijnen.

Richard moet zijn oren laten uitspuiten (dat is een kwaal waar hij elk jaar een paar keer last van heeft en het is een handeling van maximaal 5 minuten). Moet hij eerst een afspraak maken bij de huisarts om te laten constateren dat zijn oren uitgespoten moeten worden en vervolgens moet hij een nieuwe afspraak maken bij de huisarts om zijn oren te laten uitspuiten. 's Middags om één uur kan hij terecht. Handig ook als je werkt.

Quinta maakt een afspraak bij de huisarts voor een onrustige moedervlek. Die stuurt haar door naar de dermatoloog die constateert dat die moedervlek weg moet. Nieuwe afspraak over drie weken om die moedervlek te laten verwijderen en vervolgens een nieuwe afspraak voor het verwijderen van de hechtingen. Daarna nog een keertje terug naar de huisarts voor de uitslag. Vijf consulten voor één moedervlek.

Luca heeft sinds twee weken diarree en dat is nu zo ernstig dat hij niets meer binnen houdt. Hjalmar belt de dokter om langs te komen; volgende week vrijdag (over 7 dagen!!)  kan hij terecht. Nee, eerder is er geen plekje vrij. Luca is net één.

Het is te veel om het onder de noemer 'pech' te scharen.  Óf het is de onkunde van de gezondheidszorg om hun zaakjes goed te regelen, óf de melkkoe van Zweden blijkt de patiënt binnen de gezondheidszorg te zijn want voor elk consult moet worden betaald. In beide gevallen baart het me ernstig zorgen. Nu nog een arts vinden waar ik met mijn zorgen terecht kan.