Kredietwaardig

Ik ben een kritische consument, vind ik zelf. Niet altijd en overal want prijzen vergelijken om te zien waar de mandarijnen het goedkoopst zijn, daar begin ik niet aan. Maar gaat het om wat duurdere aankopen dan pluis ik vaak de huis-aan-huissufferdjes uit om te zien waar ik het beste af ben. En ook www.prisjakt.se en www.pricerunner.se bezoek ik vrijwel altijd voor ik overga tot een grote aankoop.
En als ik van plan ben om een hypotheek af te sluiten dan vraag ik bij meerdere banken een offerte aan zodat ik een uitgebreid vergelijkend onderzoek kan doen. Een verstandige en kritische consument, nietwaar?

In Zweden word je voor het aanvragen van kredieten altijd getest op je kredietwaardigheid. Als je bijvoorbeeld een lening wilt afsluiten bij een bank dan vraagt de bank een kreditupplysning (overzicht van alle leningen die je hebt uitstaan) aan. In dat overzicht is precies te zien hoeveel leningen je hebt, welke bedragen je hebt geleend bij wie en hoeveel je inmiddels hebt afgelost. Bovendien is in dat overzicht te zien wie er de afgelopen maanden nog meer een kredietoverzicht hebben aangevraagd.
Niet alleen bij leningen wordt zo'n kredietoverzicht aangevraagd maar ook als je bijvoorbeeld een telefoonabonnement wilt afsluiten, bij een internetwinkel op factuur wil kopen of een offerte voor een hypotheek aanvraagt.

Ik dacht, naïef als ik kan zijn, dat er voor ons geen vuiltje aan de lucht was omdat we geen leningen hebben en onze abonnementen altijd keurig op tijd betalen (ja, zulke mensen zijn er ook).

Toen wij een flatje in Stockholm wilden aanschaffen heb ik dus als kritische consument bij drie banken een offerte aangevraagd die vervolgens eerst een kredietoverzicht hebben aangevraagd voordat ze de offerte uitbrachten.
Eenmaal gesettled in ons driekamerpaleisje  wilden we ook graag breedband, want hoe kan ik anders vrienden en familie op de hoogte houden van ons wel en wee. Dus een breedbandpakket aangevraagd waarvoor ook weer een kredietoverzicht werd aangevraagd. Ons huis in Nyhammar was verkocht dus er stond welgeteld één lening van 150 000 sek op het overzicht. Een droomklant zou je zeggen en dat vond Telia ook want binnen twee dagen hadden we breedband.

Daarna besloten we in al onze wijsheid om een huis te laten bouwen en ook daar werden weer een aantal offertes voor opgevraagd waarbij elke verstrekker uiteraard eerst weer even een kredietoverzicht wilde hebben.
Iedereen kent inmiddels onze plannen van het nieuw te bouwen huis en dus gingen we op zoek naar een meer betaalbare variant om in te wonen.
Twee huizen gingen aan onze neus voorbij maar voor beide huizen had ik wel offertes aangevraagd. En ook daar werd weer een kredietoverzicht voor aangevraagd.

Afgelopen dinsdag was het echter raak. Een huis dat perfect voor ons was en bovendien minder kostte dan wat we ons konden permitteren. Ik vroeg een hypotheekofferte aan via internet maar kreeg tot mijn grote verbazing een mededeling terug dat we geen hypotheek konden krijgen omdat we niet kredietwaardig waren. In eerste instantie verdacht ik mijn echtgenoot van oneigenlijk gebruik van onze creditcard maar toen ik op onze bankrekening keek stonden er geen afschrijvingen bij die ik niet herkende en extreem rood stonden we ook niet.
Even met de bank bellen dus om dit kleine misverstand even uit de wereld te helpen. En daar werd ik direct met mijn neus op de feiten gedrukt. Er stonden 8 kredietoverzichten op onze naam waarmee we werden bestempeld als potentiële oplichters en kredietonwaardig.
Ik probeerde in een wanhopige poging om mijn krediet- en geloofwaardigheid op te vijzelen, de bankmeneer uit te leggen dat ik altijd meerdere offertes opvraag om vervolgens tot een verstandige keuze te komen. Maar hij was niet te vermurwen; wij hadden zo veel kredieten en leningen aangevraagd dat elke verstandige bank niet langer met mij in zee wilde gaan. Ik was bestempeld tot potentiële oplichter. Ik vroeg boos en teeurgesteld wanneer ik mijn status als oplichter weer kwijt zou zijn en hoorde dat alle kredietoverzichten 12 maanden zouden blijven geregistreerd. Met andere woorden; september 2013 kan ik weer voor een huis gaan kijken en bijbehorende offertes aanvragen.

Een paar weken geleden is uit onderzoek gebleken dat Zweden gemiddeld 5 leningen en/of kredieten op hun naam hebben staan en die leningen meestal afsluiten bij onbetrouwbare kredietverstrekkers.
En die onbetrouwbare kredietverstrekkers vragen geen kredietoverzicht op.
Drie keer raden waarom Zweden daar gebruik van maken.

En dan blijf ik als kritische consument gewoon wel in mijn driekamerappartementje wonen omdat ik geen hypotheek kan krijgen.